Jump to content

Գլխավոր էջ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

Վիքիպեդիա

Ազատ հանրագիտարան, որը կարող է խմբագրել յուրաքանչյուր ոք։

Շաբաթվա հոդված

< «Շաբաթվա հոդված» նախագիծ

Կենսաթոշակի անցում (անգլ.՝ Retirement), անձի՝ պաշտոնից կամ ակտիվ աշխատանքային կյանքից հեռացումը: Մարդը կարող է նաև կենսաթոշակի անցնել՝ կրճատելով աշխատանքային ժամերը կամ աշխատանքային ծանրաբեռնվածությունը:

Շատ մարդիկ որոշում են թոշակի անցնել, երբ տարեց են կամ առողջական պատճառներով անկարող են կատարել իրենց աշխատանքը: Մարդիկ կարող են նաև թոշակի անցնել, երբ իրավասու են մասնավոր կամ պետական կենսաթոշակային նպաստների համար, չնայած որոշները ստիպված են թոշակի անցնել, երբ ֆիզիկական պայմանները այլևս թույլ չեն տալիս աշխատել (հիվանդության կամ վթարի պատճառով) կամ իրենց պաշտոններին վերաբերող օրենսդրության արդյունքում: Երկրների մեծ մասում թոշակի անցնելու գաղափարը ներդրվել է 19-րդ դարի վերջին և 20-րդ դարի սկզբին: Նախկինում Կյանքի միջին տևողությունը, սոցիալական ապահովագրության բացակայությունը և կենսաթոշակային կարգավորումների բացակայությունը նշանակում էին, որ աշխատողների մեծ մասը շարունակում էր աշխատել մինչև մահ: Գերմանիան առաջին երկիրն էր, որը ներդրել է կենսաթոշակային նպաստներ 1889 թվականին:

Զարգացած երկրների մեծ մասն ունի համակարգեր՝ ծերության շրջանում թոշակի անցնելու դեպքում կենսաթոշակներ տրամադրելու համար, որոնք ֆինանսավորում են գործատուները կամ պետությունը: Սակայն, ԱՄՆ-ում մասնավոր ոլորտի աշխատողների միայն մոտ 15%-ն էր հասանելիություն ունենում ավանդական սահմանված նպաստի կենսաթոշակային ծրագրին 2023 թվականի մարտի դրությամբ: Այս ծրագրերը, որոնք հաճախ անվանում են կենսաթոշակներ, գնալով ավելի հազվադեպ են հանդիպում, հատկապես մասնավոր հատվածում, քանի որ ընկերությունների մեծ մասն այժմ առաջարկում է սահմանված վճարների ծրագրեր, ինչպիսին է 401(k)-ը: Պետական հատվածի աշխատողներն ունեն շատ ավելի բարձր կենսաթոշակային ծածկույթ, մոտ 75%-ը մասնակցում է կենսաթոշակային ծրագրերին։

Շատ ավելի աղքատ երկրներում տարեցների համար աջակցություն չկա՝ ընտանիքի միջոցով տրամադրվող աջակցությունից բացի: Այսօր կենսաթոշակով թոշակի անցնելը շատ հասարակություններում համարվում է աշխատողի իրավունք. գաղափարական, սոցիալական, մշակութային և քաղաքական պայքարներ են մղվել այն հարցի շուրջ, թե արդյոք սա իրավունք է: Շատ արևմտյան երկրներում սա ազգային սահմանադրություններում ամրագրված իրավունք է:

Աճող թվով անհատներ են ընտրում հետաձգել ամբողջական թոշակի անցնելու այս կետը՝ ընտրելով գոյություն ունենալ նախա-թոշակի ի հայտ եկող վիճակում: Ավելին

Նորություններ

Շարունակվող իրադարձություններ՝ Իրանի բողոքի ցույցեր  • Բախումներ Սուդանում  • Ռուսաստանի ներխուժում Ուկրաինա

Վերջերս մահացածներ՝ Մուրադ Հասրաթյան  • Ուլյանա Սեմյոնովա  • Բրիժիտ Բարդո  • Բահրամ Բեյզայ  • Քրիս Ռի  • Ռոբ Ռայներ  • Լևոն Օգանեզով

Գիտե՞ք, որ․․․



Ներկայացում

Վիքիպեդիան առցանց, բազմալեզու, խմբային հանրագիտարանային նախագիծ է, որն աշխատում է վիքի ձևաչափով։ Նախագիծը նպատակ ունի տրամադրել ազատ, հավաստի և ստուգելի բովանդակություն, որը յուրաքանչյուրը կարող է փոփոխել և բարելավել։

Վիքիպեդիան առաջնորդվում է հիմնարար սկզբունքներով, իսկ բովանդակությունը հրապարակվում է Creative Commons BY-SA արտոնագրի ներքո։ Այն կարելի է պատճենել և օգտագործել՝ պահպանելով սույն արտոնագրի պայմանները։ Վիքիպեդիայում ողջ տեղեկատվությունը ներկայացված է ազատ, առանց գովազդի և իր օգտագործողների անձնական տվյալների օգտագործման։

Վիքիպեդիայի հոդվածների հեղինակները կամավորներն են։ Նրանք կոորդինացնում են իրենց ջանքերը համաձայն համայնքում ընդունված կանոնների և ուղեցույցների ու առանց առաջնորդների։

Այս պահին Հայերեն Վիքիպեդիայում կա՝
323 643
հոդված
729
ակտիվ խմբագիր

Համագործակցություն

Վիքիպեդիան հանրագիտարան է, որն ստեղծվել և զարգանում է քեզ նման այցելուների կողմից։ Այստեղ գործում է «մեկը բոլորի համար, բոլորը՝ մեկի համար» սկզբունքը։


Առաջին անգա՞մ ես փորձում. օգտվի՛ր օգնության դասընթացից։ Չգիտես՝ ինչի՞ց սկսել. ահա մի քանի խորհուրդ։


Մասնակցի՛ր այս ամիս կազմակերպվող նախագծերին։


Այս օրը պատմության մեջ

Հրանտ Դինքին նվիրված հուշատախտակ Ստամբուլում
Հրանտ Դինքին նվիրված հուշատախտակ Ստամբուլում


Օրվա պատկեր

Կաղապար:Potd/2026-01-19 (hy)
Կաղապար:Potd/2026-01-19 (hy)