Գլխավոր էջ

Վիքիպեդիա

Ազատ հանրագիտարան, որը կարող է խմբագրել յուրաքանչյուր ոք։

Շաբաթվա հոդված

Պլաստիկի վերամշակում, պլաստիկ թափոնների վերափոխումն այլ արտադրանքների։ Վերամշակումը կարող է նվազեցնել կախվածությունը աղբավայրերից, խնայել ռեսուրսները և պաշտպանել շրջակա միջավայրը պլաստիկով աղտոտումից ու ջերմոցային գազերի արտանետումներից։ Վերամշակման ցուցանիշները հետ են մնում այլ վերականգնվող նյութերի տեմպերից, ինչպիսիք են ալյումինը, ապակին և թուղթը։ Պլաստիկի արտադրության սկզբից մինչև 2015 թվականը աշխարհում արտադրվել է շուրջ 6,3 միլիարդ տոննա պլաստիկ թափոն, որի միայն 9%-ն է վերամշակվել, և միայն մոտ 1%-ն է վերամշակվել մեկից ավելի անգամ։ Մնացած թափոնների 12%-ը այրվել է, իսկ 79%-ը կամ ուղարկվել է աղբավայրեր, կամ արտանետվել շրջակա միջավայր՝ որպես աղտոտիչ։

Գրեթե բոլոր տեսակի պլաստիկները կենսաբանորեն չքայքայվող են և առանց վերամշակման դրանք տարածվում են շրջակա միջավայրում՝ առաջացնելով պլաստիկով աղտոտում։ Օրինակ՝ 2015 թվականի դրությամբ տարեկան մոտ 8 միլիոն տոննա պլաստիկ թափոն է լցվել օվկիանոսներ՝ վնասելով օվկիանոսային էկոհամակարգերը և ձևավորելով օվկիանոսային աղբի կղզյակներ։

Գրեթե ամբողջ վերամշակումը մեխանիկական է և ներառում է պլաստիկի հալեցումն ու վերաձևավորումը այլ իրերի։ Սա կարող է առաջացնել պոլիմերների քայքայում մոլեկուլային մակարդակում և պահանջում է, որ թափոնները նախքան մշակումը տեսակավորվեն ըստ գույնի և պոլիմերի տեսակի, ինչը հաճախ բարդ է և թանկարժեք։ Սխալները կարող են հանգեցնել անկայուն հատկություններով նյութի ստացմանը՝ դարձնելով այն ոչ գրավիչ արդյունաբերության համար։ Չնայած մեխանիկական վերամշակման ժամանակ կիրառվող զտումը (ֆիլտրացիա) նվազեցնում է միկրոպլաստիկի արտանետումը, սակայն նույնիսկ ամենաարդյունավետ զտման համակարգերը չեն կարող կանխել միկրոպլաստիկի ներթափանցումը կեղտաջրերի մեջ։

Հումքի վերամշակման ժամանակ թափոն պլաստիկը վերածվում է իր սկզբնական քիմիական նյութերի, որոնք հետո կարող են դառնալ թարմ պլաստիկ։ Սա ենթադրում է ավելի բարձր էներգիայի և կապիտալ ծախսեր։ Այլընտրանքորեն, պլաստիկը կարող է այրվել բրածո վառելիքի փոխարեն էներգիայի վերականգնման կայաններում կամ կենսաքիմիապես վերածվել արդյունաբերության համար այլ օգտակար քիմիական նյութերի։ Որոշ երկրներում այրումը պլաստիկ թափոնների հեռացման գերիշխող ձևն է, հատկապես այնտեղ, որտեղ գործում են աղբավայրերի օգտագործումը սահմանափակող քաղաքականություններ:

Պլաստիկի վերամշակումը թափոնների հիերարխիայում ցածր տեղ է զբաղեցնում, ինչը նշանակում է, որ կրճատումը և վերօգտագործումը կայունության համար ավելի բարենպաստ և երկարաժամկետ լուծումներ են: Այն պաշտպանվել է 1970-ականների սկզբից, սակայն տնտեսական և տեխնիկական մարտահրավերների պատճառով այն էականորեն չի ազդել պլաստիկ թափոնների կառավարման վրա մինչև 1980-ականների վերջը:
Ավելին⇒

Նորություններ

Շարունակվող իրադարձություններ՝ Իսրայելա-ամերիկյան հարվածներ Իրանին (2026) • Իրանի բողոքի ցույցեր • Ռուսաստանի ներխուժում Ուկրաինա

ապրիլի 1-ին ՆԱՍԱ-ն տվել է Լուսնի մոտով անցնող «Արտեմիս II» (լուսանկարում) առաքելության մեկնարկը, որը Երկրի ցածր ուղեծրից անցնող անձնակազմով առաջին առաքելությունն է 1972 թվականի «Ապոլոն 17»-ից ի վեր:
մարտի 28-ին Ամերիկայի միացյալ նահանգներում Դոնալդ Թրամփի երկրորդ վարչակազմի քաղաքականության դեմ կազմակերպվել են ավելի քան 3300 բողոքի ցույցեր (լուսանկարում), որոնց մասնակցել են 8-9 մլն մարդ։
մարտի 21-ին ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը վերջնագիր է ներկայացրել Իրանին՝ պահանջելով 48 ժամվա ընթացքում ամբողջությամբ բացել Հորմուզի նեղուցը, հակառակ դեպքում ԱՄՆ զինված ուժերը կոչնչացնեն Իրանի էներգետիկ ենթակառուցվածքները, այդ թվում՝ իրանական բոլոր էլեկտրակայանները։
մարտի 12-ին Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների Միչիգան նահանգի Ուեսթ Բլումֆիլդ Թաունշիփ քաղաքում ավտոմեքենայով մեկ անձ մտել է Իսրայելի տաճար ռեֆորմիստական սինագոգ, կրակոցնել արձակել։
մարտի 6-ին Իտալիայում սկսվել են 2026 թվականի Ձմեռային պարալիմպիկ խաղերը։

Վերջերս մահացածներ՝ Միրչա Լուչեսկու • Զորի Բալայան • Պետրոս Բեդիրյան • Չակ Նորիս • Օլգա Գաբայան

Հաջորդ թողարկում | Պահոց | Խմբագրել

Գիտե՞ք, որ․․․

․․․վիրահատությունների արագությամբ և հմտությամբ ճանաչված այս բժիշկը հայտնի է և՛ անզգայացման միջոցով առաջին հանրային, և՛ իր կատարած 300% մահացությամբ վիրահատություններով։
․․․Ռումինիայի Բրաշով քաղաքի այս փողոցը (լուսանկարում) Եվրոպայում ամենանեղերից է, բայց եվրոպական այլ փողոցի պատճառով զրկվել է Գինեսի գրքում գրանցվելու պատվից։
․․․այս անողնաշարավորները կարող են գոյատևել ծայրահեղ պայմաններում, նույնիսկ տիեզերքում՝ առանց պաշտպանիչ սարքերի։
․․․տասնամյակներ շարունակ Բուխարեստը համարվել է Եվրոպայում թափառող շների մայրաքաղաք։
․․․այս ապարը (լուսանկարում) համարել են Լուսնից բերված ամենահին նմուշը և հատուկ անվանել այդպես, բայց նրանից հինն էլ կա՝ հայտնաբերված նախորդ լուսնային առաքելության ժամանակ։

Հաջորդ թողարկում | Արխիվ | Խմբագրել

Ներկայացում

Վիքիպեդիան առցանց, բազմալեզու, խմբային հանրագիտարանային նախագիծ է, որն աշխատում է վիքի ձևաչափով։ Նախագիծը նպատակ ունի տրամադրել ազատ, հավաստի և ստուգելի բովանդակություն, որը յուրաքանչյուրը կարող է փոփոխել և բարելավել։

Վիքիպեդիան առաջնորդվում է հիմնարար սկզբունքներով, իսկ բովանդակությունը հրապարակվում է Creative Commons BY-SA արտոնագրի ներքո։ Այն կարելի է պատճենել և օգտագործել՝ պահպանելով սույն արտոնագրի պայմանները։ Վիքիպեդիայում ողջ տեղեկատվությունը ներկայացված է ազատ, առանց գովազդի և իր օգտագործողների անձնական տվյալների օգտագործման։

Վիքիպեդիայի հոդվածների հեղինակները կամավորներն են։ Նրանք կոորդինացնում են իրենց ջանքերը համաձայն համայնքում ընդունված կանոնների և ուղեցույցների ու առանց առաջնորդների։

Այս պահին Հայերեն Վիքիպեդիայում կա՝
325 574 հոդված	857 ակտիվ խմբագիր

Համագործակցություն

Վիքիպեդիան հանրագիտարան է, որն ստեղծվել և զարգանում է քեզ նման այցելուների կողմից։ Այստեղ գործում է «մեկը բոլորի համար, բոլորը՝ մեկի համար» սկզբունքը։

Առաջին անգա՞մ ես փորձում. օգտվի՛ր օգնության դասընթացից։ Չգիտես՝ ինչի՞ց սկսել. ահա մի քանի խորհուրդ։

Մասնակցի՛ր այս ամիս կազմակերպվող նախագծերին։

Նախագծի էջ | Հաջորդ թողարկում

Այս օրը պատմության մեջ

Հայաստանում նշվում է Մայրերի օրը:

Հայ առաքելական եկեղեցու կողմից նշվում է ավետման տոնը, այդ օրը Գաբրիել հրեշտակը Մարիամ Աստվածածնին ավետում է Հիսուս Քրիստոսի ծննդյան մասին:

1652 թ. — հոլանդացի ճանապարհորդ Յան վան Ռիբեկը Հարավային Աֆրիկայում հիմնեց Քեյփթաունը։
1795 թ. — Ֆրանսիայում ընդունվեց օրենք, որը սահմանեց մետրը և կիլոգրամը որպես չափման միավորներ։
1864 թ. — Շուշիում հիմնվեց Շուշիի Մարիամյան օրիորդաց դպրոցը, որը կանանց կրթության սկիզբն է դրել Արցախում։
1927 թ. — ամերիկացի գիտնական Հերբերտ Այվսը իրականացրեց աշխարհում առաջին հեռուստահեռարձակումը մեծ տարածության վրա (Նյու Ջերսիից Նյու Յորք), հաղորդելով ԱՄՆ-ի այն ժամանակվա առևտրի նախարար Հերբերտ Հուվերի պատկերը, որը հետագայում դարձավ ԱՄՆ-ի նախագահ։
1939 թ. — ծնվել է Ֆրենսիս Ֆորդ Կոպպոլան, ամերիկացի նշանավոր ռեժիսոր («Կնքահայրը»)։
1954 թ. — ծնվել է Ջեքի Չանը, Հոնկոնգցի հանրաճանաչ դերասան, ռեժիսոր, կասկադյոր։
1969 թ. — այս օրը համարվում է ինտերնետի ստեղծման խորհրդանշական օր։