Գլխավոր էջ
Շաբաթվա հոդված
Բնապահպանական շարժում (անգլ.՝ Environmentalism), լայն փիլիսոփայություն, գաղափարախոսություն և սոցիալական շարժում, վերաբերում է կյանքի, կենսամիջավայրի և շրջակա միջավայրի պահպանությանը։ Մինչդեռ բնապահպանությունը կենտրոնանում է կանաչ գաղափարախոսության և քաղաքականության բնապահպանական ու բնությանը վերաբերող ասպեկտների վրա, էկոլոգիզմը համատեղում է սոցիալական էկոլոգիայի և բնապահպանության գաղափարախոսությունները։ Էկոլոգիզմ եզրույթն առավել հաճախ օգտագործվում է մայրցամաքային Եվրոպայի լեզուներում, մինչդեռ բնապահպանություն եզրույթն ավելի տարածված է անգլերենում, սակայն այս բառերն ունեն փոքր-ինչ տարբեր իմաստային երանգներ։
Բնապահպանությունը հանդես է գալիս շրջակա միջավայրի պահպանման, վերականգնման և բարելավման, ինչպես նաև Երկրի համակարգի կարևոր տարրերի կամ գործընթացների, ինչպես օրինակ՝ կլիման, և կարող է դիտարկվել որպես աղտոտումը վերահսկելուն կամ կենսաբազմազանությունը պաշտպանելուն ուղղված շարժում։ Այդ պատճառով այնպիսի հասկացություններ, ինչպիսիք են հողային էթիկան, բնապահպանական էթիկան, կենսաբազմազանությունը, էկոլոգիան և կենսաֆիլիայի վարկածը, կարևոր տեղ են զբաղեցնում։ Բնապահպանական շարժումը ներառում է բնապահպանական խնդիրների լուծման տարբեր մոտեցումներ, ներառյալ՝ ազատ շուկայական բնապահպանությունը, ավետարանական բնապահպանությունը և շրջակա միջավայրի պահպանության շարժումը։
Իր էությամբ, բնապահպանությունը փորձում է հավասարակշռել մարդկանց և այն տարբեր բնական համակարգերի միջև հարաբերությունները, որոնցից նրանք կախված են, այնպես, որ բոլոր բաղադրիչների համար ապահովվի կայունության պատշաճ մակարդա։ Այս հավասարակշռության ճշգրիտ միջոցներն ու արդյունքները վիճելի են, և բնապահպանական մտահոգությունները գործնականում արտահայտելու բազմաթիվ տարբեր եղանակներ կան։ Բնապահպանությունը և բնապահպանական մտահոգությունները հաճախ ներկայացվում են կանաչ գույնով, սակայն մարքեթինգային ոլորտն այս կապը յուրացրել է այսպես կոչված կանաչապատման մարտավարության համար։
Բնապահպանությունը դեմ է անտի-բնապահպանությանը, որը ասում է, որ երկիրը ավելի քիչ փխրուն է, քան որոշ բնապահպանության պաշտպաններ, և պատկերում է բնապահպանությունը չափազանց արձագանքող կլիմայի փոփոխության մեջ մարդու ներդրմանը կամ մարդկային առաջընթացին հակադրվելուն։ Բնապահպանությանը հակադրվում է հակաբնապահպանությունը, որը պնդում է, որ երկիրն ավելի քիչ խոցելի է, քան պնդում են որոշ բնապահպաններ, և բնապահպանությունը ներկայացնում է որպես կլիմայի փոփոխության մեջ մարդու ունեցած ազդեցությանը չափազանցված արձագանքող կամ մարդկային առաջընթացին հակադրվող։ Ավելին⇒
Նորություններ
Շարունակվող իրադարձություններ՝ Իսրայելա-ամերիկյան հարվածներ Իրանին (2026) • Իրանի բողոքի ցույցեր • Ռուսաստանի ներխուժում Ուկրաինա
- հնդկական թամիլ ծագմամբ հարավաֆրիկացի փաստաբան Նավի Պիլայը (լուսանկարում) արժանացել է 2026 թվականի խաղաղության Նոբելյան մրցանակին։
- սեպտեմբերի 30-ին Սաուդյան Արաբիայի օդային տարածքով անցնող Flydubai Flight 1073 ինքնաթիռի (լուսանկարում) անձնակազմը և ուղևորները կանխել են ինքնաթիռը առևանգելու կամ կործանելու փորձը:
- Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն արժանացել է գերմանական խաղաղության մրցանակին։
- սեպտեմբերի 4-ին Միավորված ազգերի կազմակերպության գլխավոր ասամբլեան ընդունել է «Քարտեզը շտկելու» բանաձև, որը հավանություն է տվել Հավասար Երկրի պրոյեկցիայով քարտեզի կիրառմանը։ Կողմ են քվեարկել 164 երկիր, դեմ՝ միայն ԱՄՆ-ը։
- օգոստոսի 30-ին՝ արձակվել է «Նենսի Գրեյս Ռոման» տիեզերական աստղադիտակը, տիեզերքը լայնածավալ ուսումնասիրելու և դրա կառուցվածքի ու զարգացման վերաբերյալ կարևոր հարցերի պատասխաններ գտնելու նպատակով։
- օգոստոսի 25-ին Նեպալի և Տիբեթի ինքնավար շրջանում Թրիշուլի գետի երկայնքով տեղի են ունեցել ջրհեղեղներ ու ցեխային սողանքներ (տեսանյութում): Նեպալում զոհվել է առնվազն 389 մարդ, 910 մարդ, այդ թվում՝ ավելի քան 200 զբոսաշրջիկ, անհետ կորած են համարվում, չինացի պաշտոնյաները հայտնել են Տիբեթում երեք մահվան և 558 անհետ կորածի մասին։
Վերջերս մահացածներ՝ Եվա Մարի Սեյնթ • Անատոլի Կաշպիրովսկի • Մարինա Վլադի • Վահագն Գրիգորյան • Ռիչարդ Կիրակոսյան
Գիտե՞ք, որ․․․
- ․․․մայրաքաղաքներից մեկի ամենաընթերցվող թերթը կավիճով գրվում է գրատախտակի վրա (լուսանկարում)։
- ․․․գերմանացի նկարչի ստեղծած հակապատերազմական այս նկարը երկարատև դատական գործի առարկա է դարձել։
- ․․․համակարգչային ստեղնաշարի վրա էլ կարող է տեղադրվել հուշատախտակ։
- ․․․օլիմպիական ըմբիշ Ռոբերտ Դիուֆը երկու անգամ հաղթել է իրենից գրեթե 20 կիլոգրամով ծանր մրցակցին։
- ․․․The Beatles-ի այս երգը Ջոն Լենոնը ստեղծել է մեկ այլ երգ գրելու ընթացքում հանգստանալու ժամանակ։
- ․․․Մադեյրայի միակ երկաթուղու (լուսանկարում) ոչ լրիվ չորս կիլոմետրի վրա կար ինը կայարան։
Ներկայացում
Վիքիպեդիան առցանց, բազմալեզու, խմբային հանրագիտարանային նախագիծ է, որն աշխատում է վիքի ձևաչափով։ Նախագիծը նպատակ ունի տրամադրել ազատ, հավաստի և ստուգելի բովանդակություն, որը յուրաքանչյուրը կարող է փոփոխել և բարելավել։
Վիքիպեդիան առաջնորդվում է հիմնարար սկզբունքներով, իսկ բովանդակությունը հրապարակվում է Creative Commons BY-SA արտոնագրի ներքո։ Այն կարելի է պատճենել և օգտագործել՝ պահպանելով սույն արտոնագրի պայմանները։ Վիքիպեդիայում ողջ տեղեկատվությունը ներկայացված է ազատ, առանց գովազդի և իր օգտագործողների անձնական տվյալների օգտագործման։
Վիքիպեդիայի հոդվածների հեղինակները կամավորներն են։ Նրանք կոորդինացնում են իրենց ջանքերը համաձայն համայնքում ընդունված կանոնների և ուղեցույցների ու առանց առաջնորդների։
| Այս պահին Հայերեն Վիքիպեդիայում կա՝ | |
| 332 195 հոդված |
639 ակտիվ խմբագիր |
Համագործակցություն
Վիքիպեդիան հանրագիտարան է, որն ստեղծվել և զարգանում է քեզ նման այցելուների կողմից։ Այստեղ գործում է «մեկը բոլորի համար, բոլորը՝ մեկի համար» սկզբունքը։
Առաջին անգա՞մ ես փորձում. օգտվի՛ր օգնության դասընթացից։ Չգիտես՝ ինչի՞ց սկսել. ահա մի քանի խորհուրդ։
Մասնակցի՛ր այս ամիս կազմակերպվող նախագծերին։
- Վիքին սիրում է հուշարձաններ
- Վիքիպեդիան հանուն կենսաբազմազանության
- Աշխարհի հուշարձաններ խմբագրաթոն
- Քուլ Վիքի
- Հոդվածներ «Գյուղատնտեսական հանրագիտարանից»
- «Վիքիպեդիա» կրթական ծրագիր
- Բժշկական կարևորագույն հոդվածներ
Այս օրը պատմության մեջ
- 1492 թ. – ըստ ավանդույթի՝ այս օրը Քրիստափոր Կոլումբոսը հայտնաբերեց Ամերիկան։
- 1858 թ. – մահացել է Ուտագավա Հիրոշիգեն, ճապոնացի նշանավոր գծանկարիչ, գունավոր փայտափորագրության վարպետ, ավելի քան 5400 փորագրանկարների հեղինակ է (ծն. 1797 թ.)։
- 1928 թ. – ծնվել է Ջիվան Գասպարյանը, հայ աշխարհահռչակ դուդուկահար և երգահան (մահ. 2021 թ.)։
- 1931 թ. – Ռիո դե Ժանեյրոյում բացվեց Հիսուսի արձանը, որի բարձրությունը 38 մետր է, քաշը 1145 տոննա, իսկ ձեռքերի բացվածքը 30 մետր։
- 1940 թ. – Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ գերմանական զորքերը մտան Ռումինիա, և դրանով սկսվեց ցամաքային Եվրոպայի նվաճումը։
- 1955 թ. – ծնվել է Սերժ Վենտուրինին, ֆրանսիացի բանաստեղծ։
- 1960 թ. – Նիկիտա Խրուշչովը Միավորված ազգերի կազմակերպության գլխավոր ասամբլեայում կոշիկով հարվածեց ամբիոնի սեղանին։
- 1992 թ. – Հայաստանի ֆուտբոլի ազգային հավաքականը անցկացրեց իր առաջին միջազգային խաղը Մոլդովայի հետ։
- 1996 թ. – տեղի ունեցավ Շանհայի թանգարանի նոր շենքի բացումը։
