Գլխավոր էջ

Վիքիպեդիա

Ազատ հանրագիտարան, որը կարող է խմբագրել յուրաքանչյուր ոք։

Շաբաթվա հոդված

Քաղաքականություն և սպորտ կամ սպորտային դիվանագիտություն, սպորտը որպես դիվանագիտական, սոցիալական և քաղաքական հարաբերությունների վրա ազդելու միջոց: Սպորտային դիվանագիտությունը կարող է հաղթահարել մշակութային տարբերությունները և միավորել մարդկանց: Սպորտի և քաղաքականության օգտագործումը պատմության ընթացքում ունեցել է ինչպես դրական, այնպես էլ բացասական հետևանքներ: Սպորտային մրցումները կամ միջոցառումները որոշակի դեպքերում ունեցել են փոփոխություններ մտցնելու մտադրություն: Ազգայնական եռանդը երբեմն կապվել է մարզական հարթակներում որևէ սպորտաձևի հաղթանակների կամ պարտությունների հետ։

Թեև Օլիմպիական խաղերը հաճախ սպորտը դիվանագիտական միջոցներով օգտագործելու ամենամեծ քաղաքական օրինակ են, կրիկետը և ֆուտբոլը, ինչպես նաև համաշխարհային ասպարեզում այլ սպորտաձևեր նույնպես օգտագործվել են այս առումով: Ապարտեիդի դեպքում սպորտն օգտագործվել է Հարավային Աֆրիկան մեկուսացնելու և երկրի սոցիալական կառուցվածքում մեծ փոփոխություններ մտցնելու համար: Թեև էթնիկ պատկանելությունը, ռասան, սոցիալական դասը և այլն կարող են տարանջատում առաջացնել, սակայն սպորտն օգնում է հարթել տարբերությունները: Բացի այդ, բազմաթիվ մարզիկներ, ինչպիսիք են Իմրան Խանը և Ջորջ Վեան, քաղաքական պաշտոնների են ձգտել, որոնցից մի քանիսը անհաջող կերպով՝ կա՛մ ազգային մակարդակով, կա՛մ ենթաազգային մակարդակով: Որոշ խաղերում նաև տեղի են ունեցել ազգային դիվանագիտական միջադեպեր:

Դեռևս 1936 թվականի Օլիմպիական խաղերից ի վեր, Ադոլֆ Հիտլերն այս մարզադաշտն օգտագործել է որպես հարթակ՝ Գերմանիայի համար արիական ազգայնականությունը տարածելու համար՝ ռասայական գերակայության իր գաղափարախոսական համոզմունքով: Օլիմպիական խաղերն օգտագործվել են որպես գերմանական ոգին կոփելու և գերմանացի երիտասարդության մեջ միասնություն սերմանելու մեթոդ։ Կարծիք կար նաև, որ սպորտը «թույլերին, հրեաներին և այլ անցանկալի անձանց հեռացնելու միջոց» է: Արդյունքում, շատ հրեաների և գնչուների արգելվել էր մասնակցել մարզական միջոցառումներին։

Մինչ Գերմանիան գլխավորում էր մեդալների աղյուսակը, նացիստական աֆրիկացիներին որպես ստորադաս ներկայացնելով՝ Ջեսի Օուենսը ստանում էր ոսկե մեդալներ 100 մ, 200 մ, 4×100 մ փոխանցումավազքում և հեռացատկում: Արդյոք Հիտլերը ճանաչել է Օուենսի հաղթանակները։ Մրցումների առաջին օրը Հիտլերը լքեց մարզադաշտը՝ միայն գերմանացի հաղթողների ձեռք սեղմելուց հետո։ Այնուհետև Օլիմպիական կոմիտեի անդամը պնդել էր, որ Հիտլերը ողջունի բոլոր մեդալակիրներին, կամ ընդհանրապես ոչ մեկին. նա ընտրել էր վերջինը: Ավելին⇒

Նորություններ

Շարունակվող իրադարձություններ՝ Իրանի բողոքի ցույցեր • Բախումներ Սուդանում • Ռուսաստանի ներխուժում Ուկրաինա

հունվարի 3-ին Միացյալ Նահանգները հարվածներ է հասցրել Վենեսուելայի մի քանի թիրախների, այդ թվում՝ մայրաքաղաք Կարակասին։ Երկրի նախագահ Նիկոլաս Մադուրոն և նրա կինը գերի են վերցվել (լուսանկարում): Դելսի Ռոդրիգեսը դարձել է Վենեսուելայի նախագահի պաշտոնակատար։
հունվարի 2-ին Հասարակածային Գվինեան իր մայրաքաղաքը Մալաբոյից տեղափոխել է Սյուդադ դե լա Պաս։
հունվարի 2-ին Մեքսիկայի Գեռերո նահանգի Սան Մարկոս քաղաքի մոտ 6,5 մագնիտուդ հզորությամբ երկրաշարժ է տեղի ունեցել։
հունվարի 1-ին Շվեյցարիայի Կրանս Մոնտանա քաղաքում Նոր տարվա տոնակատարության ժամանակ բարում բռնկված հրդեհի հետևանքով զոհվել է առնվազն 40 մարդ։
դեկտեմբերի 29-ին Գերմանիայի Գելզենկիրխեն քաղաքում գտնվող բանկից (լուսանկարում) գողացել են 30 մլն եվրո արժողությամբ իրեր։
դեկտեմբերի 28-ին Իրանում բողոքի ցույցեր են սկսվել տնտեսական վատթարացման, Իրանական ռիալի արժեքի կտրուկ անկման և շուկայի անկայունության դեմ։
դեկտեմբերի 14-ին Սիդնեյի Բոնդի լողափում, Խանուկայի մեծ տոնակատարության ժամանակ, տեղի է ունեցել հակասեմական ահաբեկչական հարձակում, կա 16 զոհ և 42 վիրավոր:
դեկտեմբերի 13-ին Ռոդ Այլենդի Փրովիդենս քաղաքի Այվի լիգայի համալսարանում ավարտական քննության նիստի ժամանակ կրակոցներ են հնչել, կա 2 զոհ և 9 վիրավոր:

Վերջերս մահացածներ՝ Ուլյանա Սեմյոնովա • Բրիժիտ Բարդո • Բահրամ Բեյզայ • Քրիս Ռի • Ռոբ Ռայներ • Լևոն Օգանեզով

Հաջորդ թողարկում | Պահոց | Խմբագրել

Գիտե՞ք, որ․․․

․․․գայլերը ոռնում են (ձայնանյութում) ոչ թե Լուսնի վրա, այլ միմյանց կանչելու և ոհմակը համախմբելու համար։
․․․մի կապիկ կարողացել է միայնակ հոսանքազրկել մի ամբողջ երկիր։
․․․Եղվարդում պաշտոնապես արտադրվել են «Ադիդաս» ապրանքանիշի կոշիկներ, իսկ ֆաբրիկայի աշխատակիցները եղել են հիմնականում մինչև 23 տարեկան աղջիկներ։
․․․այս բրիտանացին դարձել է առաջին մարզիկը, ով օլիմպիական մեդալ է նվաճել ինչպես տղամարդկանց, այնպես էլ կանանց մրցումներում։
․․․բրածո վիշապն անվանվել է 9-ամյա այն աղջկա անունով, որը դրա ոսկորները գտել է հայրենի կղզու լողափում։
․․․Ֆիլիպիններում կետչուպը պատրաստվում է (լուսանկարում) ոչ միայն լոլիկից, այլև բանանից։

Հաջորդ թողարկում | Արխիվ | Խմբագրել

Ներկայացում

Վիքիպեդիան առցանց, բազմալեզու, խմբային հանրագիտարանային նախագիծ է, որն աշխատում է վիքի ձևաչափով։ Նախագիծը նպատակ ունի տրամադրել ազատ, հավաստի և ստուգելի բովանդակություն, որը յուրաքանչյուրը կարող է փոփոխել և բարելավել։

Վիքիպեդիան առաջնորդվում է հիմնարար սկզբունքներով, իսկ բովանդակությունը հրապարակվում է Creative Commons BY-SA արտոնագրի ներքո։ Այն կարելի է պատճենել և օգտագործել՝ պահպանելով սույն արտոնագրի պայմանները։ Վիքիպեդիայում ողջ տեղեկատվությունը ներկայացված է ազատ, առանց գովազդի և իր օգտագործողների անձնական տվյալների օգտագործման։

Վիքիպեդիայի հոդվածների հեղինակները կամավորներն են։ Նրանք կոորդինացնում են իրենց ջանքերը համաձայն համայնքում ընդունված կանոնների և ուղեցույցների ու առանց առաջնորդների։

Այս պահին Հայերեն Վիքիպեդիայում կա՝
323 474 հոդված	693 ակտիվ խմբագիր

Համագործակցություն

Վիքիպեդիան հանրագիտարան է, որն ստեղծվել և զարգանում է քեզ նման այցելուների կողմից։ Այստեղ գործում է «մեկը բոլորի համար, բոլորը՝ մեկի համար» սկզբունքը։

Առաջին անգա՞մ ես փորձում. օգտվի՛ր օգնության դասընթացից։ Չգիտես՝ ինչի՞ց սկսել. ահա մի քանի խորհուրդ։

Մասնակցի՛ր այս ամիս կազմակերպվող նախագծերին։

Նախագծի էջ | Հաջորդ թողարկում

Այս օրը պատմության մեջ

1628՝ ծնվել է ֆրանսիացի գրող և նշանավոր հեքիաթասաց Շառլ Պերոն (մահ. 1703 թ.)։
1665՝ մահացել է Պիեռ դե Ֆերման, ֆրանսիացի հռչակավոր մաթեմատիկոս (ծն. 1601 թ.)։
1876՝ ծնվել է Ջեկ Լոնդոնը, ամերիկացի նշանավոր գրող, լրագրող և հասարակական գործիչ։
1910՝ ծնվել է Լուիզա Ռայները, թատրոնի և կինոյի գերմանացի դերասանուհի, «Օսկարի» կրկնակի դափնեկիր, ամենաերկար ապրած օսկարակիր անձնավորությունը, մահացել է 2014 թ. 104 տարեկանում։
1933՝ Երևանում գործարկվեց առաջին տրամվայը։
1941՝ ծնվել է Ռուբեն Մաթևոսյանը, հայ երգիչ, ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ։
1964՝ տեղի ունեցավ Զանզիբարյան հեղափոխությունը և Զանզիբարը անկախացավ, իսկ 1964 թվականին միանալով Տանգանիակայի հետ ստեղծվեց Տանզանիան։
1998՝ ինքնասպանություն գործեց իսպանացի նավաստի Ռամոն Սամպեդրոն, ով մոտ 30 տարի պայքարել էր Էֆթանազիայի իրավունքի համար, այդ դեպքերի հիման վրա նկարահանվել է «Ծովը ներսում» ֆիլմը։
2004՝ աշխարհի ամենամեծ Քուին Մերի 2 օվկիանոսային նավը կատարեց առաջին ճանապարհորդությունը
2010՝ Հայիթիում ավերիչ երկրաշարժ տեղի ունեցավ, որի հետևանքով զոհվեց մոտ 316.000 մարդ, մոտ 311.000-ը վիրավորվեցին։
2015՝ Գյումրու Մյասնիկյան 188 հասցեում սպանվել են տան մեջ գտնվող Ավետիսյան ընտանիքի բոլոր 7 անդամները։