D àlemànnischa Wikipedia ìsch a Enzyklopedi ìn da Dialekta vum àlemànnischa Sprochrüüm, àlso vu dr ditscha Schwiz, vum Elsàss, vu Lìechtestei, vu Owerbàda, vum Schwowalànd un vu Vorarlberg.
D Enzyklopedi wàchst durch d frèiwìlliga Hìlf vu àlla, wo ebbis ìn ìhrem Dialekt wann bitràga. Àlla Itràga känna vu alla Bsuacher gschrìwa un gändert wara. Àlla sìn harzlig iglàda mìtz'màcha. Brìnga Èier Wìssa ii un halfa a so mìt, s Àlemànnischa z pflega, ufz'warta un z'erhàlta. D erschta Schrìtt sìn gànz eifàch!
Wer mìr vu dr Àlemànnischa Wikipedia sìn un wàs mìr wann, fìndsch ìn unserm Profil.
Chalch isch e Schteisorte, wo zu de Sedimäntgschtei ghört. Er chunt uf dr ganze Wält i vilne Regione vor.
S Wort für das Gschtei chunt vom latynische calx här. Uff französisch isch druss chaux worde und im Iteliänische heisst’s calce.
Im Gebiet vom alemannische Sproochruum sind vil Landschafte us Chalchformazione ufbout. Do isch emol dr Jura, wo bi dr Forschigsgschicht über d Geology vom Chalch e grossi Rolle gspilt het; denn findt me Chalchbärge i de Massyv vo de Voralpe; und au z Süddütschland git’s grossi Chalchlandschafte, öpe di Schwäbische Alb.
Es guet bekannts dütsches Abbaugebiet vo Chalch isch das vo Solnhofe. Dr Jurachalch und dr Pladdechalch vo Solnhofe isch berüemt. Us däm fyne Schtei wärde die beschte Pladde füre Schteitruck gmacht.
1529: Mit em erschte Landfride vu Kappel ändet dr Erscht Kappelerchrieg zwische reformierte un katholische Ort vu dr Eidgnosseschaft ohni Kampfhandlige. Är hebt dr Bund vu dr fimf altglaibige Ort (Lozärn, Schwyz, Unterwalde, Uri un Zug) mit em Habsburger Herrscher Ferdinand I. uf un sicheret ene Glaubesfreihait zue.
1945: Mit dr Unterzaichnig vu dr Charta vu dr Verainte Natione z San Francisco dur 50 Staate wird d UNO grindet.
1963: Dr US-Bresidänt John F. Kennedy haltet vor em Rothuus Schöneberg z Berlin vor 400.000 Mänsche ne Red (Bild) , wu ufhert mit em uf Dytsch gsaite Satz „Ich bin ein Berliner“.
