Wikipedia:Houptsyte

Schwäbisch

Griaß Godd älle midanand ond härzlich willkomma uf dr alemannischa Wikipedia!
D freia Enzyklopedi, wo älle midmacha kenned.

Artikel fenda

Artikel no Kategorie:
Alle Kategorie • Brauchtum • Essa ond Trinka • Geografi • Gschicht • Gsellschaft • Kunscht • Literatur • Musik • Natur • Person • Politik • Religion • Sport • Sproch • Technik• Verkehr • Wirtschaft • Wisseschaft

Themeportal: Regionale Artikel Alemanne Alemannisch Bade Bade-Wirttebärg Basel Elsass Freiburg Liachtastoi Schweiz Schwoba Vorarlberg Züri
Geografi Gschicht Gsellschaft Kunscht Literatur Musik Natur Bolitik Religion Sport Sproch Technik Wisseschaft

Sonschtigs: Artikelindex vo A bis Z • Bsonders guade Artikel • Läsige Artikel • Artikel no Dialäkt • Audioufnahme vo Artikel • Ufnahme vo Dialektwerter • A Fabel en verschidne Dialekt ibersetza • Alemannischi Ortsnama • Alemannischi Diernama • Alemannischi Pflanzanama

D Alemannischa Wikipedia

D alemannischa Wikipedia isch a Enzyklopedi en de Dialäkt vom alemannischa Sprochraum, also vo dr Deitscha Schweiz, vom Elsaß, vo Liechtaschtoi, vo Oberbade, vom Schwobaland ond aus Vorarlberg ond Weschttirol.

D Enzyklopedi wächst durch d freiwillig Hilf vo älle, wo ebbes en erm Dialäkt beitrage welled. Älle Eiträg kenned von älle Leid gschriiba ond gändret werre. Älle send härzlich eiglade mitzmache. Brenged Eier Wisse ei, ond hälfed so mit, s Alemannisch z pfläge, ufzwärte ond z erhalte. D erschte Schritt send ganz oifach!

Wer mir vu dr Alemannischa Wikipedia send ond was mer welled, fendeschd in onserem Brofil.

D Inhalt vo dr Wikipedia derf frei kopiert ond verbroidet werra.

Bis heid sends bei dr alemannischa Wikipedia 31.832 Artikel.

[[{{AdW/{{LOCALWEEK}}|Titel=|Bild=|Text=|Frühere=}}|{{AdW/{{LOCALWEEK}}|Gleich=|Bild=|Text=|Frühere=}}]]</div>\n| style=\"padding-left\" valign=\"top\"|",{"template":{"target":{"wt":"Houptsyte/Artikel_der_Woche","href":"./Vorlage:Houptsyte/Artikel_der_Woche"},"params":{"1":{"wt":"{{{AdW}}}"},"2":{"wt":"{{wyterläse/{{LOCALWEEK}}}}"},"3":{"wt":"{{{abonniere}}}"}},"i":1}},"\n| style=\"padding-left: 6px; width: 14em;\" valign=\"top\" | ",{"template":{"target":{"wt":"Houptsyte/Frühere_Artikel_der_Woche","href":"./Vorlage:Houptsyte/Frühere_Artikel_der_Woche"},"params":{"1":{"wt":"{{Früeneri AvdW/{{LOCALWEEK}}}}"}},"i":2}},"\n|}"]}'>

Artikel vo dr Woch: Schloss Sargans</span>"}]]}'>Schloss Sargans

S Schloss Sargans isch e Burgaalaag obe vo Sargans im Kanton Sanggalle in dr Schwiz. D Burg het zämme mit em Stedtli e Festigsaalaag bildet.

D Burg Sargans isch 1282 zum erste Mol urkundlig erwäänt worde, wo mä dr Grööfin Elisabeth vo Wärdebärg-Sargans en Urkunde für e dr Verchauf vo Güeter usgstellt het.

Under rm Groof Hugo vo Montfort (* um 1160, † 1228), het mä am Aafang vom 13. Joorhundert d Burg baut, vermuetlig e nchlini Burgaalag vergröösseret. Dr Bärgfriid mit dr Ringmuure mit Zinne druf isch dr eltist Däil vo dr Aalaag, wo no existiert.

Um d Middi vom 13. Joorhundert isch d Aalaag under em Hartmann I. dr Stammsitz vo de Groofe vo Wärdebärg-Sargans worde. Zu dere Zit het mä woorschinlig au dr Palas an dr Westsite aabaut, dr grösst Bau vo dr ganze Aalaag. 1459 isch er bim ene Ärdbebe iigstürzt. 1460 het mä aagfange mit Ufbaue und im östlige Däil isch s so genannte Hinderschloss an Durm aabaut worde. Wil s hät chönne iistürze het mä dä Däil noch 400 Joor abgrisse und an sim Blatz die hütige Ussichtsterrasse baut.

D Jooreszaal 1506 am ene Dachbalke vom Palas und d Zaale 1508 und 1510 an Düürestürz wiise aber druf aane, ass mä bis am Aafang vom 16. Joorhundert dra baut het. (…dr ganz Artikel lesa)

Friäre Artikel vu dr Woch:

Hosch gwisst ...

... dass dur d Gymnaestrada 1982 z Züri d Basis für dr international Rhönrad-Sport gleit worde isch?
... dass sich d Luzerner Neuste Nachrichten im 20. johrhundert zu dä gröschte ond für vili au innovativschte ziitig vo dä Zentralschwiiz entwicklet hät?
... dass de Leo Jutz mit em Vorarlbèèrgische Wöörterbuech und zwäi Büecher über di alemanische Mundaarte Grundlaagenaarbet für di alemanisch Dialäktology gläischtet hät?
... ass d Kantarama Gahigiri us em Matriaal fir s Brojäkt Postcards from the Future vum Locarno Feschtiwäl de Chuurzfilm Terra Mater – Motherland entwicklet het?
... dass d Sammlig vum Karl Friedrich Ehret s Fundamänt vum hitige Heimetmuseum Leffinge bildet het?
... dass 1664 di Burgschaft Vischp ufum Gräfibiel d Schitzulöiba gibüwwu het, wa bis hitu nu steit?

Alemannischa Nochrichte:

6. Oktober 2026:
„Mer riede uch Såksesch – än der Schwäiz“ (Siebenbürger Zeitung)
Schwäbischkurs in Gmünd: So hilft der Dialekt im Berufsalltag (REms-Zeitung)
5. Oktober 2026:
Wie bringt man in Freiburg ein Mundartstück auf die Bühne – und warum macht man als junger Mensch dabei mit? (Badische Zeitung)
Wie deutsch darf unser Hochdeutsch tönen? (Zofinger Tagblatt)
Dialekt und Dialäggt (onlinereports.ch)
2. Oktober 2026:
Tausendsassa Wolfgang Miessmer aus Wittelbach wird 90: "Bei Stillstand werde ich unzufrieden" (Badische Zeitung)
„Dialekt und Du“ - ein neues Portal fördert Mehrsprachigkeit (Stuttgarter Nachrichten)

Mea Nochrichte uf Dialäkt-Neuigkeite

14. Oktober

1066: In dr Schlacht vu Hastings sige d Normanne unter em Wilhelm em Eroberer iber s angelsächsisch Heer unter em Harald Godwinson, dr Durbruch bi dr Eroberig vu Ängland dur d Normanne.
1805: Mit dr Schlacht vu Elchenge, wu bis zum 19. Oktober goht, fangt dr Dritt Koalitionschrieg aa.
1959: Di erscht Uusgob vum Blick erschynt.
2010: Dr franzesisch-US-amerikanisch Mathematiker Benoît Mandelbrot (Bild) stirbt.

Nebeprojekt:

Werterbuach (Wiktionary)	Textsammlong (Wikisource)
Lehrbiacher (Wikibooks)	Spruchsammlong (Wikiquote)
Roisefiarer (Wikivoyage)

\n<div style=\"text-align:left; position:relative; margin-top:-5px;\">\n[[Datei:Bluebg.png|link=|class=skin-invert-image]]\n<div style=\"position:absolute; left:50px; top:1px; font-size: 1.1em;\"> '''{{Schwöschtre/{{LOCALWEEK}}}}'''</big></div>{{Houptsyte/Schwesterprojekte|{{Schwöschtre/{{LOCALWEEK}}}}|{{Meta/{{LOCALWEEK}}}}|{{Commons/{{LOCALWEEK}}}}|{{Wikidata/{{LOCALWEEK}}}}|{{Incubator/{{LOCALWEEK}}}}|{{Species/{{LOCALWEEK}}}}|{{Wikiversity/{{LOCALWEEK}}}}}}"]}'>

Schweschterprojekt